Po dziewiąte – „Nie obwiniaj”

Image default
Doradztwo Biblioteka

Po dziewiąte - „Nie obwiniaj”

Bartosz Soliński

Eliminacja marnotrawstwa to jedna z podstawowych koncepcji Lean. Jej twórcą był jeden z pionierów jakości w Toyocie –  Taiichi Ohno (Toyota Production System). Wskazał on typowe rodzaje muda (z języka japońskiego: marnotrawstwo, strata), które mogą występować w przedsiębiorstwie produkcyjnym.

Czym właściwie jest marnotrawstwo?

Marnotrawstwo w skrócie można zdefiniować jako każdą czynność, która wymaga nakładów pracy, a nie tworzy żadnej wartości. Należy też na początku dodać, że koncepcja ta może być stosowana nie tylko w przedsiębiorstwach produkcyjnych, jak to leżało u jej podstaw w Toyocie, ale również w przedsiębiorstwach  usługowych, a nawet w życiu codziennym.

Czy takie czynności łatwo zidentyfikować?

Identyfikacja ich nie jest zbyt trudna i w zasadzie każdy pracownik może to zrobić. Odnosząc się do swojego procesu i miejsca pracy,  należy zadać sobie pytanie, czy dana czynność generuje wartość dodaną (wszystko to, za co chce zapłacić klient)? Co ciekawe, już pierwsze analizy wartości dodanej wskazują zazwyczaj, że marnotrawstwo dominuje w naszym procesie, stanowiąc ponad połowę czasu, a nawet (o zgrozo) więcej, poświęcanego przez pracowników. Myślisz, że to niemożliwe? Zastanów się, jak często słyszysz od pracowników opinię, że dana czynność jest niepotrzebna? Nierzadko używają dosadnych sformułowań „robota głupiego” „papierologia” „chodzenie tam i z powrotem”? To właśnie w tych czynności najczęściej tkwi marnotrawstwo, które pochłania czas, nie dając wartości dodanej.

Co zrobić, aby te czynności zidentyfikować?

Aby cały proces analizy wartości i szukania marnotrawstw był prostszy, zdefiniowano 7 rodzajów marnotrawstwa (muda), do których należą:

– nadprodukcja,
– zbędne zapasy,

– oczekiwanie,
– zbędny ruch,

– transport,

– nadmierne przetwarzanie,
– defekty i ich naprawianie.

Podejście to było rozwijane i zidentyfikowano ósmy rodzaj marnotrawstwa, który dotyczył niewykorzystania potencjału pracowników. Przejawia się ono w przekonaniu przez kierowników, że tylko oni mają rację. Niechętnie korzystają z pomysłów swoich pracowników, uniemożliwiają im wprowadzanie zmian do procesów, delegują  pracę  poniżej ich kompetencji, przez co tracą szansę na wykorzystanie kreatywności swojego zespołu

Następnie, dodano kolejne marnotrawstwo – obwinianie –  temu ostatniemu chciałbym poświęcić troszkę więcej uwagi.

Czym jest zatem obwinianie?

To po prostu szukanie winnych, a nie rozwiązania problemu. Zastanów się, czy stracony czas i wysiłek włożony w poszukiwanie winnych osób, jest tego wart? Czy nie lepiej po prostu poświęcić go na szukanie problemów i rozwiązań oraz wdrażanie ich w życie? Często też, w wyniku procesu szukania winnych, nawet nie znajdujemy osoby, która mogła się do problemu przyczynić, a raczej tylko „kozła ofiarnego”, którego uznajemy za winnego. Z  psychologicznego punktu widzenia, obwinianie to obarczanie innych odpowiedzialnością za nasze złe samopoczucie czy niepowodzenie. Niestety, zwierzchnictwo kierownicze i sprawstwo, w tym zakresie często może przyczynić się do stosowania tego podejścia przez kierowników wobec swoich pracowników. Dodatkowo, bardzo często prowadzi do przeżywania nadmiernej złości. Wyrażona, może doprowadzić do kłótni, tłumiona zaś, zwykle powoduje gromadzenie się napięcia. Najczęściej nieuniknione jest wtedy powstawanie konfliktów, które rodzą się wówczas, gdy osoby mają różny punkt widzenia na daną sprawę.

Kolejne niebezpieczeństwo to fakt, że obwiniając kogoś, umieszczamy przyczyny naszego samopoczucia w innych ludziach. Jaki tu jest haczyk? Niestety, wtedy możemy przyjąć, że rozwiązanie problemu również leży poza nami – bo skoro to ICH wina, że coś poszło nie tak, to ONI mają wszystko naprawić, czy też się zmienić, żebym przestał tak się czuć. To z kolei może prowadzić do nierealistycznych oczekiwań wobec innych i konfliktów z nimi.

Dlaczego tak robimy?

Łatwiej nam wtedy spojrzeć na samego siebie w lustrze, zwiększamy swoje poczucie własnej wartości. Czasami jednak wystarczy trochę empatii i spojrzenie na sprawę z perspektywy drugiego człowieka, aby powstrzymać się od obwiniania.

Co więc zrobić, by nie obwiniać?

  • Przede wszystkim, oddziel problem od osoby, mów o problemie, konkretnym zachowaniu, odnoś się do konkretnej sytuacji, a nie mów jaka jest dana osoba.
  • Nie stosuj nadmiernych uogólnień, bądź konkretny, jasno komunikuj zaistniałe problemy i nie wracaj do przeszłości („a u was znów opóźnienia”, ,,zawsze coś musicie zepsuć”).

Bądź lean! Nie szukaj winnych,  szukaj rozwiązania!

W literaturze przedmiotu można znaleźć też dodatkowe kategorie strat, lista ta nie jest zamknięta. Te 9 głównych strat możesz rozszerzać w zależności od branży, czy też specyfiki przedsiębiorstwa. Jednak skupienie się na nich, jest, zwłaszcza w początkowej analizie marnotrawstwa, pewnym ułatwieniem.

Lean to przede wszystkim zaangażowanie każdego pracownika w identyfikację i eliminację marnotrawstwa. Skup się na maksymalizacji wartości dodanej i stań się lean.

Może cię zainteresować

Ryzyko w systemach zarządzania jakością według ISO 9001:2015

Krystyna Stephens

Tablica andon Vorne XL jako narzędzie poprawy efektywności produkcji

Anna Pawłowska

Zarządzanie jakością w systemach ERP

Administrator

„Quality Salon” to otwarta platforma doradcza
współtworzona przez profesjonalną i ekspercką
społeczność zaangażowaną w edukację oraz 
doskonalenie jakości systemów zarządzania.

Tak, kolejny komunikat o ciasteczkach...
Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie tego serwisu, czasami umieszczamy na komputerze użytkownika (bądź innym urządzeniu) małe pliki – tzw. cookies („ciasteczka”). Ich zablokowanie wyłączyłoby niektóre funkcje publikacyjne platformy, a cześć aktywnych funkcji byłaby niedostępna lub przestała prawidłowo działać. Analizujemy wyłącznie dane ogólne dotyczące ruchu w serwisie. Jeżeli chcesz wiedzieć jak chronimy twoją prywatność, zapoznaj się z naszą
Rozumiem i akcetptuję
Polityką prywatności